RSS Adresi Matematik

Dairev5'in Seyir Defteri

Gemide bir anons yükseldi:

"Kaptanınız Yamuk konuşuyor. Yolculuğumuzun seyri hakkında tüm mürettebatı bilgilendiriyorum. Şu anda Samanyolu Galaksi'sine gelmiş bulunuyoruz. Buradan Dünya'ya geçmemiz ve görevimizin bir diğer ayağını tamamlamamız gerekiyor. Dünya'ya Uzay Geometrisi Aksiyomları'nı bırakıp, bir başka gezegene geçeceğiz. Koordinat sistemiyle görüştüm, bize Dünya'nın koordinatlarını verdiler. Üçgen'e de emir verdim, koordinatları bilgisayara yükleyecek ve yolculuğumuzu devam ettireceğiz. Hepinize kolay gelsin; geometrik şekillerim, canlarım. Kaptanınız Yamuk konuştu."

Dairev5'in kaptanı açıklamalarını yaptıktan sonra gemide hummalı bir çalışma başladı. Üçgen koordinatları alır almaz geminin yönünü tayin etti. Bunları yaparken uzay boşluğuna takıldı gözleri ve asık bir suratla:
-Puff, uzay bazen ne kadar da sıkıcı...
Dedi.

Dairev5 Dünya'ya ulaştığında tek tek tüm uzay geometrisi aksiyomlarını Yerküre'ye atmaya başladılar. Günlerdir bu aksiyomların hayaliyle yaşayan matematikçiler sevinç içinde tüm aksiyomları topladılar ve onlara sevinç gözyaşları içinde sarılıp, kırk gün kırk gece şarkılar söylediler, dans ettiler, eğlendiler...

Görevinin bir kısmını daha halletmenin verdiği rahatlıkla Dairev5 çoktan bir başka gezegene doğru yola çıkmıştı. Uzay'ın boyutları ve içindeki gök cisimlerinin sayısı düşünüldüğünde işleri hiçte kolay değildi, neyseki bazı terkedilmiş gök cisimleri biraz olsun dinlenmelerine olanak tanıyordu. En büyük tehlike ise karadeliklerdi...

Andromeda Galaksisi'ndeki Geometri Gezegen'in de ise çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor, geometri gönüllüleri zeki yaşam formlarına yollanmak üzere yeni yeni aksiyomlar ve geometrik şekiller hazırlıyorlardı.

(fea)


Devamını okuyun...>>

Televizyon Programı (1): Matematik Mucit Yarışması

Matematik Mucit yarışması başlayalı epey olmuştu. Sizlerden bunu sakladık, özür dileyelim hemen. Şimdi de izlemeyenler için, Matematik TV ‘de yayınlanan bu yarışmanın bazı önemli gelişmelerini anlatalım. Finale katılmaya hak kazananlar şöyle:

1) Noktaları birleştirip onları kenar yapan düzenek

1 numaralı kutuda noktalar vardır. Bunlar bir aradadır ama uslu uslu durmaktadır, canları kenar olmak istemez. Sonra hareketli olan kasnağa gelirler ve birden ruh halleri değişir. Hemen yanındakilerle birleşmeye kenar olmaya başlarlar. Kenarlar 2 numaralı bölmede toplanır.

2) Tek sayıları asal sayılardan ayırabilen süper kutu

Tek sayılar, üstteki kutuda bir aradadır. Tabi bütün tek sayıları almak mümkün olmadığı için birazı alınır. İşte hepsi orada durmaktadır ve aşağıya düşmek için sabırsız bir haldedir. Kutu çalışmaya başlar. Her biri sırayı bozmadan ilerler. İlerleme sırasında çokça bölme yaşarlar. Sadece kendisine ve 1 sayısına bölünen sayılar ayıklanır. Aşağıdaki küçük bölümde toplanır.

3) Eşit kenarlı üçgeni ikizkenar üçgene dönüştürebilen alet


Eşit kenarlı üçgenler 1 numaralı bölmede omuz omuza durmaktadır. Sayısı gittikçe artmaktadır. Bu yüzden bölmedeki üçgenler taşmaya başlar. Haliyle şekildeki zımparalı yolu izler. Bu yolda üçgenlerin taban uzunluğu, zımparanın çalışmasıyla giderek azalmaya başlar. 2. bölmede ikizkenar üçgenler elde edilir.

Yarışmaya katılan ama seçilemeyenler ise şöyle:

- Üçgen açılarını otomatik toplayan hesap makinesi (Gerek yokmuş!)
- Rasyonel sayıları ondalık sayılara çevirebilen abaküs (Çalışmadı.)
- Fonksiyon hesaplarını rahatlıkla yapabilen robot (Japonlar yapmış.)

Sizin de matematikli icadınız varsa, yorum kümesine yazabilirsiniz. Korkmayın, icadınızı kimse çalmaz :)


Devamını okuyun...>>

Büyük Derbi: Tek Sayılar-Çift Sayılar (2.Devre)

Büyük derbinin ikinci yarısında tekrar sizlerle beraberiz. Hatırlatalım ilk yarıda tek sayılar 19'un golüyle 1-0 öne geçmiş, çok geçmeden Çift sayılar da 20'nin golüyle beraberliği yakalamıştı. Evet sayın Pi, sizce ikinci yarıda bizleri neler bekliyor?

-Ligin durumu malum, ev sahibi ekibin şampiyonluk için bu üç puana çok ihtiyacı var, fakat çift sayılar da kolay kolay mücadeleden vazgeçecek gibi gözükmüyor. Hep beraber izleyip göreceğiz.

Evet, 0'ın düdüğüyle heyecan dolu derbinin ikinci yarısı başlıyor. Çift sayılar başladı. 8'den 10'a kısa bir pas, 10 topun gelişine bir vuruş denemesi yapıyor, fakat tecrübeli kaleci 1 için kolay bir top. 1 kaleci vuruşunu kullandı. 5'ten 7'ye, 7'den 13'e uzun bir pas araya giren 12 oldu. 12 topu boş alana taşıyor, çift sayılar sol kanadın ortalarından bir atak denemesinde, 12 boşta kalan 20'yi gördü, çift sayılar tehlikeli geliyor. 20 kale önündeki 22'ye doğru yükseltti topu, 22 dengesini mi kaybetti diye bakıyoruz, hayır, penaltı, 17 22'ye müdahale edince hakem penaltı noktasını gösterdi! Hakem pozisyona çok yakındı, tek sayılar itiraz ediyorlar, fakat hakemin kararı değişmeyecek. Takım kaptanı 19 hakeme yoğun itirazlarını sürdürüyor, 19'un sarı kartı var ve hakemden 19'a ikinci sarı kart! Tek sayılar 10 kişi kalıyorlar sahada. Maçın seyrini etkileyecek kritik anlar, ne dersiniz sayın Pi?

-Doğrusu 0'a yakışmayacak çok amatörce iki karar, yazık.

Tek sayıların teknik direktör'ü e sayısı, sahaya indi neredeyse, hakeme bir şeyler söylüyor. Yan hakem e'yi sakinleştirmek için oraya koştu. Bu arada bakıyoruz, çift sayılardan 20 kullanacak sanırım penaltıyı, hayır, 22 geldi. Çok gergin anlar, tribünlerden uğultular yükseliyor. Hakem düdüğünü çaldı, 22'den sert bir vuruş! Top dışarda! Evet sayın dinleyiciler, çift sayılar penaltı atışından faydalanamıyor, 22'yi teselli etmeye geldi arkadaşları, 22 çok üzgün.

Maç orta alandan tekrar başladı, tribünlerden yine tezahüratlar yükseliyor. Tek sayılar hızlı başladı. 5 sağ kanatta boşta kalan 13'ü gördü, 13'ten 15'e kısa bir pas, 15'in karşısında 16 var, 15 16'dan sıyrıldı, çift sayıların ceza sahasına doğru yükseldi top 8, topu dışarı gönderiyor, korner. Vuruşu kullanmak üzere 13 geldi, 13 bir hayli koştu bu akşam. 13'ten güzel bir orta, 17'den kafa vuruşu ve goooool! Atamayana atarlar kuralı derbide tekrar gösterdi kendini. Penaltıyı kaçıran çift sayılar 2-1 yenik durumda. 17 7'sini eğip 9 yaptı! 17 bu golü kırmızı kart gören 19'a armağan ediyor sanırım.

Çift sayılar başlattı tekrar oyunu. 10'dan 12'ye, 12 gelişine vurdu. Top orta alanda, 16 karşına 17'yi aldı, 16 17'den sıyrılırken 17'den topa değil, 16'ya müdahale. Hakem serbest vuruşu işaret etti. Tek sayılar dört kişilik bir baraj kurdular. Serbest vuruşu kullanmak üzere 10 geldi. Tribünlerden uğultu yükseliyor, 10 vuruşunu yaptı, top baraja çarptı. 10 topu tekrar kazanma çabasında, başarıyor da, tek sayıların ceza alanına bir orta, 22'den kafa vuruşu ve top dışarda.

1 kaleci vuruşunu kullandı, 7'den ileriye doğru bir vuruş, çift sayılar pres yapıyor, pres sonuç verdi, topu kapan 16 oldu. 18 gerilerden koştu, yardıma geldi. Karşısında 9 var, 9'u geçen 18'den şu denemesi, top dışarda.

Evet sayın dinleyiciler, 90 dakika tamamlandı, yan hakem 4 dakika uzatma işaret ediyor. Uzatmaların ilk dakikasının içindeyiz. 13 topu göğsüyle yumuşattı, etrafına baktı, atağın yönü sağ kanat. 15'in karşısında 8 var, 8 topu kaptı. Hiç bekletmeden tek sayıların ceza alanına yolladı topu. Orada topu karşılayan 20 oluyor, 20'den bir şut, top az farkla dışarda.

Sanırım bu maçın son atağı, çift sayıların da son şansıydı. Hakem kronometresini kontrol ediyor ve büyük derbiyi bitiriyor. Taraftarlar sevinç içerisindeler, adeta bir şölen havası var Doğal Sayılar Stadyumu'nda. Tek sayılar zoru başarıyor, 10 kişi kalmalarına rağmen çift sayıları yenmeyi başarıyorlar. Neler söyleceksiniz sayın Pi?
-Evet, istediğiniz oldu sanırım, tek sayılar kazandı.
Neler diyorsunuz böyle efendim?

-Espri yapıyorum, he he he. Neyse, sanırım maçın kader anı çift sayıların penaltı vuruşunu kaçırdığı an oldu. Moralleri bozuldu ki böyle stresli maçlarda psikoloji çok önemlidir. Tek sayılar emin adımlarla şampiyonluğa doğru ilerliyorlar. Ne diyelim hayırlı olsun.

Yani sayın Pi, yollarına devam edecekler ha?
-Matematiksel açıdan tamamen öyle olacak gibi gözüküyor.

Evet büyük derbiyi tek sayılar 2-1 kazanıyorlar ve burada bize ayrılan sürenin sonuna geliyoruz. Ben spikeriniz fea, yine bir maçta, yine böyle heyecan dolu bir maçta tekrar beraber olma dileğiyle iyi akşamlar diliyorum sayın dinleyiciler, taraftar kalın, futbolla kalın.


Devamını okuyun...>>

Matematik Hakkında Ne Biliyorsun?

Bir hip hop çalışması, bir şarkımsı.


Devamını okuyun...>>

ABC Üçgen ile özel röportaj


Bu haftaki konuğumuz, hepimizin çok yakından tanıdığı, bidolu geometri kitabında yer alan sevgili ABC üçgeni. Bizimle röportaj yapmayı kabul ettiği için, özel sırlarını anlattığı için ve hepsinden öte bizim güzel sorularımıza katlandığı için teşekkür ederiz. Kendisine de ettik ama, alışkanlık işte. :)


Üç kenarı bir araya getirmek için onları nasıl ikna ettiniz?

Aslında biz üçgenler için önemli olan kenarlar değil, noktalardır. Noktalar olunca onları birleştirme şansımız oluyor, böylelikle bir an da kenarlar oluveriyor. O yüzden sorunuzu değiştirmenizi isterim, lütfen biraz olsun çalışarak gelin.

Peki, özür dilerim. Noktalarınızı seçerken neye dikkat edersiniz?

Nokta seçimlerinde, cumhurbaşkanlığı seçimleri kadar üzerinde durduğumuz söylenemez. Bizim için üç nokta olması yeterlidir. Biz, onları rastgele seçmeye bakarız. Ama şu var ki, noktaların çakışık olup olmadığına dikkat ederiz. Doğrusal olmayan üç nokta gördüğümüz zaman hemen onları bir araya getirmeye bakarız.

Üçgen yapım çalışmaları nerede yapılmaktadır?

Düzlemsel bölge içerisinde çalışıp çalışmadığımız da ayrı bir önem taşır. Bundan ötürü, herhangi bir yapımda kendimizi burada buluruz.

Siz de bizim gibi açılarınızı toplar mısınız?

Evet tabi ki, yatmadan önce ve sabahları düzenli olarak toplamaya çalışırız. Tabi yok böyle bir çalışma kandırdım sizi, evet. Açılarımızın toplamı sabittir ve hiç değişmez. İç açılarımızın toplamda 180 derece eder. Dış açıların toplamı da bunun iki katıdır.

Büyük açıların karşısındaki kenar ne kadar büyüktür?

Büyük açımın karşısında her zaman büyük kenarım durur. Diğerlerinden ayırt etmekte zorlandığım zamanlarda bu aklıma gelir ve karıştırmadığım için pek sevinirim.

Hani iki kenarı toplarsak, bu diğer üçüncü kenarın uzunluğundan büyük olur mu?

Evet, demek ki dersinize iyi çalışmışsınız. Açıkladığınız konu sahiden önemli. Herhangi iki kenarımın toplamı üçüncü kenarımdan her zaman büyüktür. Bu değiştirilemez, değiştirilmesi teklif bile edilemez.

Sevgili ABC üçgeni yıllarca ön planda oldunuz. Diğer rakiplerinizin önüne geçip şöhret olmayı nasıl başardınız?

Aslında noktalara verilen harflerime borçluyum. Böylelikle ismim bütün geometri camiasına yayılmıştır.

Yani, şöhret olmak çok mu kolay?

Elbette, işinizi bilmeniz gerekir. Diğer üçgenlerle aranızdaki fark sonra sonra anlaşılır, nasıl olsa.

Peki, üçgen star yarışması düzenlense kimin birinci olmasını isterdiniz?

Elbette ki, dik üçgenin olmasını isterdim. Kenarları ve açıları böylesine uyumlu olan başka bir üçgen tanımıyorum.


Devamını okuyun...>>